Dalende concurrentie bij aanbestedingen: wat kunnen inkopers doen?

Nieuws 2 min 08 januari 2026

Publieke inkoop vertegenwoordigt inmiddels ongeveer vijftien procent van het Europese bruto binnenlands product. Tegelijkertijd laten cijfers zien dat het aantal inschrijvers per aanbesteding daalt, ‘single bidding’ vaker voorkomt en aanbestedingen vaker worden ingetrokken wegens onvoldoende belangstelling. Dit roept nogal wat vragen op over de werking van concurrentie in het huidige aanbestedingsstelsel.

In het opinieartikel What to do with competition for public contracts in the EU, gepubliceerd in het Journal of Public Procurement, wordt deze ontwikkeling geanalyseerd. Het artikel combineert Europese inkoopdata met inzichten uit de literatuur en praktijk. Daarbij wordt duidelijk dat de afnemende concurrentie niet alleen samenhangt met marktomstandigheden, maar ook met keuzes van aanbestedende diensten, zoals complexe aanbestedingsdocumenten, risicoallocatie en te weinig dialoog met de markt.

Het artikel laat zien dat veel verbeteringen op korte termijn binnen de directe invloedssfeer van inkoopteams liggen. Denk aan duidelijkere en kortere aanbestedingsstukken, langere inschrijftermijnen, meer interactie met leveranciers, evenwichtiger risicodeling en het vermijden van onnodig grote of complexe contracten. Op langere termijn is een bredere cultuurverandering nodig: van een sterk papier- en compliancegerichte benadering naar een meer waardegerichte aanpak, waarin inkopers actief bijdragen aan betere concurrentie en vooral betere uitkomsten. Dit maakt aanbestedingen ook aantrekkelijker voor het mkb en faciliteert strategische inkoop beter.

Voor inkoopprofessionals biedt het artikel concrete aanknopingspunten om te reflecteren op de eigen aanbestedingspraktijk en op de vraag hoe publieke organisaties aantrekkelijker opdrachtgever kunnen worden, zonder de grenzen van het aanbestedingsrecht te overschrijden.