De nieuwe heilige inkoopgraal heet ‘waardegericht inkopen’

14 Mei 2018

Het nieuwe inkoopboek van Gerco Rietveld moet nog uitkomen, maar nu al doet het onderwerp: ‘waardegericht inkopen’, stof opwaaien binnen inkoopafdelingen. Het gaat om inkopen met impact dat de conventionele inkoop overstijgt. Voor de ‘early adopters’ heeft NEVI alvast een training Waardegericht inkopen ontwikkeld waarop nu ingeschreven kan worden.

Inkoop meer dan kosten besparen

Het tweede boek van Gerco Rietveld, Inkoop – een nieuw paradigma, sloeg in 2009 in als een bom. Rietveld beschreef dat inkoop zoveel meer kan zijn dan kosten besparen. Scherp inkopen om de kosten te drukken kan op de lange termijn zelfs schadelijk zijn voor de eigen organisatie, stelde Rietveld. In plaats daarvan dient inkoop beter aansluiting te vinden bij de business en ervoor te zorgen dat leveranciers concreet bijdragen aan het realiseren van de business doelen.

Waardegericht inkopen koopt geen producten in, maar uitkomsten

Inmiddels is Rietveld bezig met zijn vierde boek en daarin werkt hij de nieuwe heilige inkoopgraal uit: Waardegerichte inkoop. Rietveld: “Inkopers zijn zich meer en meer bewust van het belang om waarde toe te voegen. En passen dat steeds vaker toe in hun aanbestedingen/tenders. Maar per transactie waarde toevoegen is fragmentarisch. Dat resulteert erin dat de toegevoegde waarde door een andere transactie weer teniet kan worden gedaan. Waardegericht inkopen vraagt daarom om een systematische benadering. Bovendien wordt het potentieel om waarde toe te voegen serieus beperkt als we blijven denken in termen van (in te kopen) producten. Producten zijn zelf bedachte oplossingen voor een behoefte of vraagstuk. Waardegericht inkopen koopt geen producten in, maar uitkomsten. Want de definitie van waarde is: relevante uitkomsten gedeeld door kosten. Klantwaarde is een evident voorbeeld van relevante uitkomsten. Dit is een fundamentele shift voor inkoop. Inkoop richt zich tot nu toe op het optimaliseren van de input. Waardegericht inkopen daarentegen richt zich op het optimaliseren van de uitkomsten.”

Verschillende organisaties zetten eerste succesvolle stappen qua waardegericht inkopen

Waardegericht inkopen ligt nog grotendeels op de tekentafel. Er moet nog veel uitgedacht worden, want de ene organisatie is natuurlijk de andere niet. Maar er zijn al verschillende organisaties die de eerste succesvolle stappen hebben gezet qua waardegericht inkopen. Bij Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) gaf Peter Hennephof, toenmalig hoofddirecteur DJI aan: “Zingeving en betekenis geven, spelen een belangrijke rol in onze samenleving. Dat vertaalt zich naar organisaties. Ook de onze.” Met deze zinnen introduceerde hij het nieuwe inkoopbeleid van DJI. Het nieuwe beleidsplan kreeg de titel ‘inkopen met impact’, waarin het betrekken van leveranciers bij de maatschappelijke opdracht van DJI centraal staat. Rietveld: “Het is een concreet voorbeeld dat waardegericht inkopen werkt. DJI koopt zodanig in dat leveranciers niet alleen maar goederen leveren maar ook werkplekken of opleidingen als de gedetineerden terugkeren in de maatschappij. Dit wordt nadrukkelijk bij de transacties en aanbestedingen onderhandeld.”

Waardegerichte inkoop gaat om systematische waardetoevoeging vanuit inkoop

Waardegericht inkopen plaatst inkopers in het hart van het primaire proces van het bedrijf of organisatie en kan een enorme boost geven aan het inkoopvak. Het verandert de omgang met leveranciers totaal en vraagt ook om andere competenties van inkoop. Rietveld: “Het gaat om systematische waardetoevoeging vanuit inkoop. Want alleen dan kan inkoop transformeren van een ondersteunende functie naar een volwaardige businessfunctie.”

De training van NEVI die Rietveld gaat geven, richt zich op de nieuwe inzichten over inkoop. Hij verschaft kennis van het concept waardegericht inkopen en inzicht in de gevolgen voor de organisatie van inkoop. Verder geeft hij handvatten voor de implementatie van waardegericht inkopen. Op de NEVI-site kan voor deze training worden ingeschreven. Voor deelnemers is een strategisch/tactisch werk- en denkniveau wenselijk, evenals vijf jaar inkoopervaring.